MAKALELER
  • Asansör kazalarında apartman yöneticisinin sorumluluk alanı AV. Serap DEMİR
  • Kurumsallaşamama Sancısı Veli SARITOPRAK
  • Asansör Sayısı Ne Kadar? Mustafa TUTSAK
  • Yıllık Asansör Muayene ve Denetimleri A Tipi Muayene Kuruluşlarının Yetkilendirilmesi Ve Sektöre Etk Osman ARSLAN
  • Mühendis Ne İş Yapacak ? TSE Nasıl Kontrol Edecek ? Fehmi PİRECİ
  • 2014’te fiş, fatura ve mektuplar değişecek Şükrü KIZILOT
  • Güneş Enerjisi ile Çalışan Asansör Kapıları Ve Asansör Kapılarında Lineer Motor Kullanımı Doç. Dr. Mahir DURSUN
  • İş Sağlığı ve Güvenliği M. Akif TEMELLİ
  • Değirmen taş mı yiyor? Ergün Güneş
  • Misyon, Vizyon ve Değerler Nazan Doğan
  • Asansörde İş Sağlığı ve Güvenliği Mustafa TUTSAK
  • Nitelikli İnsan Gücü M. Akif TEMELLİ
  • Asansör Standardı ve Elektrik Çarpmasına Karşı Koruma Serdar Tavaslıoğlu
  • Standartlarda gerçekleşecek değişiklikler Mustafa GÖRMÜŞ
  • Bu Fuar, Neden Bir Şanstır? Müfit ŞEKERCİ
  • Asansör sektörü ve destekler... M. Akif TEMELLİ
  • İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ için OSGB AÇILIMI İlhan Yıldırım
  • İş Kazalarının Ana Nedeni M. Akif TEMELLİ
  • TS EN 81-1 + A3 muamması Fehmi PİRECİ
  • Yerli Sektör Güçbirliği Yapmalı Emin TUNÇ

  • Asansör Yönetmeliğinde Modüller ve Uygulamaları Mustafa GÖRMÜŞ

    2004 yılı itibari ile ülkemizde zorunlu olarak uygulanmaya başlayan 95/16/AT Asansör Yönetmeliği’nin sonuna yaklaşmışken sektör tarafından hala anlaşılmayan noktaları olduğunu belirtmekte yarar var. Yönetmeliğin en az anlaşılan kısmının da uygunluk değerlendirme metotları olduğunu söyleyebiliriz. Bu sebeple yazımızda modüler yaklaşım kapsamında asansör yönetmeliği uygunluk değerlendirme metotlarını detaylı olarak masaya yatırarak sektörün metot seçerken neye dikkat edeceklerini ele alacağız.

    Asansör monte eden kuruluşların asansörleri piyasaya arz ederken uyabileceği 3 temel modül 3 de yardımcı modül bulunmaktadır. Temel modüller olarak Modül H ve Modül G asansörü monte eden firmaların direk kullanabilecekleri modülleri ele alabiliriz. Bir başka temel modül olan Modül B ise tek başına kullanılamayan yardımcı modüllerle birlikte uygulanabilen modüldür. B modülünün devamı olan yardımcı modüller ise Modül D, Modül E ve Modül F olarak ele alınmaktadır. Bahsetmiş olduğumuz modüllerin detaylı açılımlarını aşağıda görebilirsiniz.

    Uygunluk değerlendirme modülleri

    95/16/AT EK XIII – Tam Kalite Güvence Modülü (MODÜL H) H modülü, asansörün tasarım aşamasından piyasaya arz edileceği sürece kadar geçen tüm süreçlerin asansörü monte eden kuruluşun kontrolünde olduğu modül olarak değerlendirebiliriz. Asansörü piyasaya arz ederken H modülünü uygulamayı seçen kuruluşlar, asansör montajının yapısına uygun olarak bir kalite yönetim sistemi oluşturmalı ve uygulamalıdır. Uygulanacak kalite yönetim sistemi ISO 9001:2008 standardına göre düzenlenmeli ve standardın tüm maddelerini kapsamalıdır.

     H modülünün uygulanmasında temel olarak 2 kritik nokta bulunmaktadır, bunlar asansörün tasarımı ve son kontrolü. Kuruluşun H modülüne haiz olabilmesi için öncelikle tasarım yapabilme yeteneğine sahip olması gerekmektedir. Tasarım yeteneğinin de temel kuralı ülkemiz mevzuatlarına göre Elektrik veya Elektrik/Elektronik Mühendisi ve Makine Mühendisi bulundurulmasıdır. Bir diğer kritik nokta ise asansörlerin piyasaya arz edilmesi öncesi kuruluşun kendi bünyesinde asansörlerin son kontrollerini gerçekleştirebilmesidir. Son kontrol işlemi onaylanmış kuruluş tarafından denetimler sırasında sahada gözlemlenmiş uzmanlar tarafından gerçekleştirilmelidir. Bu noktada kritik konu, son kontrol işlemini gerçekleştirecek olan uzmanın yetkinliğidir. Mevzuatlarda tanımlı olmasa da genel görüş son kontrolü yapan uzmanın da Elektrik veya Elektrik/ Elektronik Mühendisi veya Makine Mühendisi olması gerektiği yönündedir.

    Tasarım İncelemesi:

    H modülünde uygulanmakta olan önemli bir konu da uyumlaştırılmış standartlara uygun olmayan asansörlerin 95/16/AT Asansör Yönetmeliği’nin temel güvenlik kurallarına uygunluğunun değerlendirildiği tasarım incelemesi metodudur. Tasarım incelemesinde EN 81-1 ve EN 81-2 Standartlarında belirtilen kuralları sağlamayan asansörler için, yönetmelikte belirtilen asgari koşulları sağlayacak eşdeğer çözümler üretilmekte, eşdeğer çözüm kuruluşun H modülünü onaylayan onaylanmış kuruluş tarafından değerlendirildikten sonra uygun olması halinde onaylanarak asansörler piyasaya arz edilmektedir.

     95/16/AT EK X – Birim Doğrulama Modülü (MODÜL G)

    G Modülü, asansörü monte eden kuruluş tarafından montajı gerçekleştirilen her bir asansörün onaylanmış kuruluş tarafından incelenerek onaylanması aşamalarını içeren bir modüldür. Bu modülde monte eden kuruluş, sadece montajını gerçekleştirdiği asansörleri ve bu asansörlere ait teknik dosyaları onaylanmış kuruluşun denetimine sunmakta ve uygun bulunması halinde her bir asansör için AT Birim Doğrulama Sertifikası düzenlenmektedir. Bu modülde monte eden kuruluşun bünyesinde mühendis bulunmasına gerek bulunmamaktadır. Kuruluş asansörün tasarımını dış kaynaklı olarak başka bir monte eden kuruluştan veya tasarım hizmeti veren mühendislik firmalarından sağlayabilmektedir. Bir başka mühendislik faaliyeti olan asansör son kontrol işlemlerini de modül G kapsamında onaylanmış kuruluştan sağlamaktadır.

    Risk Değerlendirmesi:

    H modülünde bahsi geçen tasarım incelemesi konusu bu modülde risk değerlendirmesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Asansörü monte eden kuruluş EN81-1 veya EN 81-2 standartlarına uygun olmayan durumlarla karşılaşması durumunda, yönetmeliğin temel gereklerini karşılayan eşdeğer çözümler üretmeli ve bu eşdeğer çözümleri de içeren bir teknik dosya düzenlemeli ve asansörün piyasaya arzından önce başvuruda bulunacağı onaylanmış kuruluş tarafından gerek montaj gerekse gerçekleştirilen eşdeğer çözümler değerlendirilerek uygun bulunması halinde sertifika ve muayene raporları düzenlenmelidir.

     95/16/AT EK V.B– AT Tipinceleme Modülü (MODÜL B)

    Asansörlerin Tip Onay Modülü olan B modülü, son dönemde ülkemizde çok yaygın olarak tercih edilen bir modül olması sebebi ile çok daha detaylı olarak ele alacağımız bir modüldür. Asansörlerin Tip Onay Modülü, tek başına uygulanmayan bir temel modül olup, asansörlerin tasarım aşamasında devreye girmektedir. Tek başına B modülüne sahip olmak asansörü monte etme yetkisini vermemekle birlikte, devamında D, E veya F modüllerinden bir tanesinin uygulanması ile birlikte asansörlerin montaj ve piyasaya arzına müsaade edilebilmektedir.

     Yukarıda da belirtmiş olduğum gibi, B modülü asansörlerin tasarımına dair bir modül olup, monte eden firmalardan ziyade asansör montajında markalaşan veya markalaşma yolunda adım atan firmaların tercih ettiği bir modüldür. Bu modülde kuruluş piyasaya arz etmeyi planladığı asansörlerin tiplerini ve bu tiplere ait değişik varyasyonlarını belirledikten sonra, bu tipleri tarif eden detaylı bir teknik dosya düzenleyerek onaylanmış kuruluşa başvuruda bulunur. Onaylanmış kuruluş teknik dosyayı inceledikten sonra uygun bulması halinde başvuruda belirtilen tipleri temsil eden örnek asansör ve/veya asansörlerin sahada monte edilmiş halini inceler. Bu inceleme sonucunda uygun bulunması halinde belirtilen tipler için AT Tip Onay Sertifikası veya AT Tip İnceleme Sertifikası düzenlenir.

    AT  Tip onay sürecinde kuruluşların dikkat etmesi gereken en önemli konu tiplerin belirlenmesi ve belirlenen tipleri tanımlayan teknik dosyaların düzenlenmesidir. Asansörlerin tiplerinin belirlenmesinde ilk temel faktör tahrik sisteminin belirlenmesidir. Temelde asansörler Hidrolik ve Elektrikli asansörler olarak 2 ana tipe ayrılmaktadırlar, bunun yanında tipler beyan hızı, beyan yükü, askı sistemi ve seyir mesafesi temelinde kendi içerisinde tiplere ayrılmaktadır. Kuruluşlar belirtmiş olduğum özelliklerden yola çıkarak tiplerini belirledikten sonra bu tiplerin piyasaya arzında kullanılması gereken güvenlik komponentleri, kumanda sistemleri, makine ve motor grupları, ray tipleri ve halat tiplerini belirlemeli ve belirlenen bu ekipmanlar ile asansör tiplerinin ilişkisini belirlemelidir. Kuruluşlar asansör tipine ait teknik dosya içerisine bu ekipmanlara ait dokümanları dahil etmeli ve onaylanmış kuruluşa sunmalıdır. Bu noktada kuruluşların bilmesi gereken konu, sadece tip onay sürecinde beyan edilen ekipmanları kullanabileceğidir. Eğer kuruluşlar beyan ettikleri ekipmanların dışında bir ekipman kullanmayı düşünürlerse mutlaka onaylanmış kuruluştan yeniden onay almaları gerekmektedir.

    AT tip onay sürecinde kuruluşlar asansör tiplerini temsil eden teknik dosyaların hazırlanması sırasında belirlenen tiplerin tasarım çizimleri ve mukavemet hesaplarını da düzenlemeleri gerekmektedir. Özellikle tasarım çizimlerinde belirlenen tipin kuyuya yerleştirilmesi ile ilgili tüm varyasyonların dosyaya dahil edilmesi gerekmektedir. Örneğin bir asansör tipine ait 300 Kg kapasiteli 1/1 askılı ve makine daireli model asansörü ele aldığımızda, kuruluş dosya hazırlarken bu modele ait çizimlerde kabinin yerleşimini detaylandırırken kabin karşı ağırlık yerleşimine ait tüm varyasyonlara ait çizimleri düzenlemelidir. Yine aynı tipe ait kabin – kapı yerleşiminde de dikkat edilmesi gereken bir konu, kat kapılarının yerleşimi de önemlidir. Eğer beyan edilen dosyada kat kapısı eğer sadece önden giriş şeklinde çizim belirtilmişse ilerleyen süreçte önden giriş arkadan çıkış şeklinde kapı tasarımı gerektiren bir kuyu ile karşılaşılırsa kuruluş alacağı tip onay sertifikası kapsamında bu montajı gerçekleştiremeyecektir.

    Sonuç olarak AT Tip İnceleme Modülü, gerçekten detaylı bir tasarım gerektiren ve olabilecek tüm varyasyonların ele alınarak değerlendirilmesi gereken bir modüldür. Bu modülde çalışma yapmayı düşünen kuruluşların geçmişte gerçekleştirdikleri asansör montajlarına dair kayıtları çok iyi irdelemeleri ve ilerleyen süreçte karşılaşma olasılığı olan asansör çeşitlerini iyi belirlemeleri gerekmektedir. Bu modülün uygulanmasının en iyi yanlarından biri standartlaştırılmış üretimi ön plana çıkaracak olmasıdır. Standartlaştırılmış üretim, üretim maliyetlerinin minimize edilmesine katkı sağlayacaktır. Diğer yandan ülkemiz koşullarını ele aldığımızda Modül B’nin başarılı bir şekilde uygulanmasını sağlayacak yapıda binaların ve kuyuların sınırlı sayıda olduğunu düşünmekteyim. Standart kuyu ölçüleri ve standart makine dairesi ölçüleri ile karşılaşma ihtimalinin mevcut durumda çok yüksek olmadığını sektörden aldığımız geri beslemelerde görmekteyiz. Eğer ülkemizde mimari projeler standart hale gelirse ve uygulanırsa B modülünün uygulanması daha başarılı olacaktır.

    B Modülünü ele aldıktan sonra bu modüle göre onaylanan tiplerin monte edilmesi sürecinde ve sonrasında takip edilmesi gereken modülleri aşağıdaki şekilde detaylandırabiliriz. 95/16/AT EK XIV– Üretim Kalite Güvence Modülü (MODÜL D) Modül B kapsamında AT Tip Onay Sertifikasına sahip olan kuruluşların asansörlerini monte edebilmesi ve CE işaretinin yanına dört haneli onaylanmış kuruluş kimlik numarasını iliştirebilmesi için takip edebileceği modüllerden biri olan modül D, adından da anlaşılabileceği gibi bir kalite yönetim sisteminin uygulanmasını gerektiren modüllerdendir. D modülünü uygulamaya karar veren kuruluşların ISO 9001 standardının asansörün imalat, montaj, son muayenesi ile ilgili maddelerini içeren bir kalite yönetim sistemi uygulamak zorundadır ve uyguladığı bu kalite yönetim sistemini bir Onaylanmış kuruluşun onayına sunmalıdır. Bu modülün uygulanmasında kuruluşun yetkinliği onaylanmış kuruluşun denetiminden geçmiş bir veya birden fazla son muayene/kontrol sorumlusuna sahip olması gerekmektedir. Burada kritik soru, son kontrol sorumlusunun hangi vasfa sahip olacağıdır? Bir mühendislik tasarımı olan asansörlerin son kontrollerinin de mühendisler tarafından yapılması gerektiğini göz önünde bulundurmak gerektiğini düşünmekteyim, hatta daha ileri gidersek, EN 81-1 ve EN 81-2 Standartlarında da belirtilen şekli ile son kontrolden daha düşük olması gereken asansör periyodik kontrollerinin mühendisler tarafından yapılması gerektiği ülkemizde son kontrolün de mühendisler tarafından gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

    D modülünü takip eden kuruluşlar başlangıçta modül B alırken, tüm tipleri içeren tasarım teknik dosyalarını hazırlamaları gerektiğini belirtmiştik, D modülünü takip ederken de kuruluşlar monte ettikleri her asansör için yine teknik dosya hazırlamaları ve AT uygunluk beyanını düzenlemeleri gerekmektedir. D modülüne göre kuruluşlar onaylanmış kuruluş tarafından yılda en az bir kez denetime tabii tutularak uyguladıkları yönetim sistemini onaylatmalıdırlar.

    95/16/AT EK XII– Ürün Kalite Güvence Modülü (MODÜL E)

    Modül B kapsamında AT Tip Onay Sertifikası’na sahip olan kuruluşların asansörlerini monte edebilmesi ve CE işaretinin yanına dört haneli onaylanmış kuruluş kimlik numarasını iliştirebilmesi için takip edebileceği modüllerden biri olan modül E, adından da anlaşılabileceği gibi bir kalite yönetim sisteminin uygulanmasını gerektiren modüllerdendir. E modülünü uygulamaya karar veren kuruluşların ISO 9001 standardının asansörün son muayenesi ile ilgili maddelerini içeren bir kalite yönetim sistemi uygulamak zorundadır ve uyguladığı bu kalite yönetim sistemini bir onaylanmış kuruluşun onayına sunmalıdır. Bu modülün uygulanmasında kuruluşun yetkinliği onaylanmış kuruluşun denetiminden geçmiş bir veya birden fazla son muayene/kontrol sorumlusuna sahip olması gerekmektedir. D modülünde de bahsedildiği gibi kuruluşun monte ettiği asansörlerin son muayenesi bir mühendis tarafından gerçekleştirilmelidir.

     E modülünü takip eden kuruluşlar başlangıçta modül B alırken tüm tipleri içeren tasarım teknik dosyalarını hazırlamaları gerektiğini belirtmiştik, E modülünü takip ederken de kuruluşlar monte ettikleri her asansör için yine teknik dosya hazırlamaları ve AT Uygunluk Beyanını düzenlemeleri gerekmektedir. E modülüne göre kuruluşlar onaylanmış kuruluş tarafından yılda en az bir kez denetime tabii tutularak uyguladıkları yönetim sistemini onaylatmalıdırlar.

    95/16/AT EK VI– Asansörlerin Son Muayenesi Modülü (MODÜL F)

    Modül B kapsamında AT Tip Onay Sertifikasına sahip olan kuruluşların asansörlerini monte edebilmesi ve CE işaretinin yanına dört haneli onaylanmış kuruluş kimlik numarasını iliştirebilmesi için takip edebileceği modüllerden biri olan modül F, AT tip onayında belirtilen tipe uygun asansörlerin monte edilmesi sonrasında monte edilen her bir asansörün onaylanmış kuruluş tarafından muayene edilmesi ile tamamlanan süreçtir. Onaylanmış kuruluş muayene ettiği her bir asansör için bir son muayene raporu düzenler ve asansörü monte eden uygun muayene raporu sonrasında asansöre CE işaretini ve onaylanmış kuruluş kimlik numarasını iliştirebilir. Bu modülün uygulanmasında kuruluşlar sadece asansörün montajından sorumlu olup, bünyelerinde son kontrol sorumlusu ve son kontrolde kullanılması gereken test cihazlarını bulundurmasına gerek bulunmamaktadır. Modül G ile aralında tek fark, kuruluşun tip onayına sahip olması ve onaylanan tipe uygun asansör montajı gerçekleştirmesidir.

     Tüm modüllerin detaylandırılmasından sonra kuruluşların hangi modülleri tercih edeceği konusunu ele almakta yarar bulunmaktadır. D, E ve H modülleri yukarıda belirtildiği gibi bir yönetim sisteminin uygulanmasını gerektirmektedir. Kuruluşlar yapılarına bağlı olarak uygulayabilecekleri yönetim sistemlerini göz önünde bulundurarak modül seçimini yapmaları gerekmektedir. Bunun dışında yıllık olarak gerçekleştirilen montaj sayıları da modül seçiminde dikkat edilmesi gereken bir husustur. Örneğin yılda 10-20 adet arası asansör monte eden bir kuruluş gerek Modül H, gerekse modül B+D, B+E varyasyonlarını takip etmesi gereksiz maliyetler ortaya çıkarmaktadır. Sınırlı sayıda asansör monte eden kuruluşların bu asansörlerin tasarımları için 2 mühendis bulundurması veya son kontrolleri için mühendis bulundurması gerçekleştirdikleri asansör montajlarına baktığımızda yüksek maliyetler ortaya çıkarmaktadır. 10-20 gibi sınırlı sayıda montaj gerçekleştiren kuruluşların tek başına modül G veya Modül B+F kombinasyonunu kullanmaları daha sağlıklı olacaktır.

     Asansör montaj sayısı 20-70 adet civarında bulunan kuruluşları ele aldığımızda ise, gerek 2 adet mühendisin bulundurulması gerekse yönetim sistemi uygulama maliyetlerini ele aldığımızda Modül B+D veya Modül B+E varyasyonlarını tercih edebilirler. Asansör montaj sayısı 70 adet üzerinde olan kuruluşların gerek teknik yapılarını gerekse idari yapılarını ele aldığımızda ise H modülünü takip etmeleri daha uygun olacaktır.

    Yukarıda belirtilen modül seçimleri ile ilgili veriler ülkemizde TMMOB tarafından belirlenen asgari mühendis ücretleri ele alınarak değerlendirilmiş olup, kuruluşlar kendi kurumsal yapıları ve hedefledikleri kurumsal yapıları da göz önünde bulundurarak modül seçiminde bulunması gerekmektedir. Ama en önemli nokta tüm kuruluşlarımızın 95/16/AT Asansör Yönetmeliği’nde tanımlanmış olan tüm modüllere dair bilgi sahibi olması ve modüller arasındaki farklılıkları iyi ele alarak kendi yapılarına uygun modülü seçmeleri gerekmektedir. 

    my boyfriend cheated open i cheated on my boyfriend what do i do
    should i cheat on my girlfriend read my girlfriend cheated on me what do i do
    i cheat on my boyfriend how to get your boyfriend to cheat on you i told my boyfriend i cheated on him
    bdsm gay sex stories sex change stories insect between boys sex stories
    prescription drugs discount card read online coupons for walgreens
    i want a abortion abortion pill what is an in clinic abortion
    why married men cheat sde.sdeblog.natchcloud.com My husband cheated on me
    propranolol krishnan.co.in prednisolone pill
    coupons cialis click free prescription discount card
    2015 cialis coupon free coupon for cialis lilly coupons for cialis
    prescription drugs coupons free prescription discount card discount prescription coupons
    viagra discount coupon viagra coupon discount card for prescription drugs
    coupons for viagra coupon viagra prescription drug coupons
    abortion pill abortion pill abortion pill
    abortion pill abortion pill abortion pill
    cialis coupons online open free printable cialis coupons
    manufacturer coupons for prescription drugs coupons for prescriptions discount card prescription
    free prescription drug discount card free cialis samples coupon prescription drugs coupon
    aldactone 100 mg tablete nguoiviendong.net aldactone 100 mg tablete
    buscopan dosierung charamin.jp buscopan preis
    arcoxia 90 cena arcoxia 120 mg arcoxia 120 mg
    periactin kissa periactin 4 mg periactine
    cetirizine sans ordonnance open cetirizine sans ordonnance
    seroquel 300 mg seroquel seroquel sevrage
    seroquel 300 mg seroquel seroquel sevrage
    celebrex generique krishnan.co.in celebrex medicament dangereux
    amitriptyline side effect site amitriptyline for dogs