Asansörlerde Uzaktan Alarm

Yolcu ve yük asansörlerinde kullanıcıların, asansörün gerektiği gibi çalışmamasından dolayı kabin içerisinde mahsur kalması durumunda, en kısa sürede kurtarılmaları için asansör firması ile iletişimi sağlayacak alarm cihazları ile donatılmalıdır.

Yolcu ve yük asansörlerinde kullanıcıların, asansörün gerektiği gibi çalışmamasından dolayı kabin içerisinde mahsur kalması durumunda, en kısa sürede kurtarılmaları için asansör firması ile iletişimi sağlayacak alarm cihazları ile donatılmalıdır. Bu alarm cihazları şebeke geriliminin kesilmesi durumunda dahi çalışmalıdır.

 

2014/33/AB Asansör Yönetmeliği Ek 1 Madde 4.5.’de kabin, kurtarma hizmeti ile kalıcı irtibatı sağlayan çift yollu haberleşme ve sesli alarm donanımına sahip olmalıdır.

 

Ek 1’de belirtilen temel sağlık ve güvenlik gereklerinin uygulanması, harmonize standartlarda yer alan aynı konunun açıklandığı maddelerin uygulanmasından geçer.

 

TS  EN 81-20 standardının konu ile ilgili maddeleri aşağıda verilmiştir.

 

5.12.3.1.Bir kurtarma çalışmasında iki taraflı ses iletişimine müsaade eden kalıcı teması sağlayan EN 81-28’e uygun olarak bir uzaktan alarm sistemi monte edilmelidir.

 

5.2.1.6 Kuyuda mahsur kalmış kişi/kişilerin kurtulması için hiçbir vasıta sağlanmamışsa, EN 81-28’e göre alarm sistemi için sığınma alanından/alanlarından kullanılabilecek şekilde alarm başlatma cihazları, mahsur kalma tehlikesinin bulunduğu yerlerde montajı yapılmalıdır.

 

TS  EN 81-20 Standardı kabin içinde bulunan ve bağımsız bir beslemesi olan, bir yardım isteme tertibatını zorunlu tutmaktadır. Getirilen şart ise yardım edecek kişinin bulunduğu mahal ile sürekli iki yönlü haberleşmenin sağlanması veya şehir telefon şebekesine bağlantının sağlanmasıdır. Ancak pratikte yaşananlar bu çözümün her zaman başarılı bir kurtarma için yeterli olmadığını göstermiştir. Çoğunlukla yardım edecek kişinin bulunduğu mahalde yardım edecek kişi bulunmamaktadır. Özellikle gece kabinde kalmalarda telefon şebekesi bağlantısının bulunması da bir çözüm olmamaktadır. Çünkü asansör firması o saatlerde hizmet vermemektedir. Çok az sayıda asansör firması nöbetçi bırakarak bu hizmeti vermektedir.

 

Asansörde işyerleri veya fabrika gibi yerlerde uzun süreli mahsur kalmaların gündeme gelmesi ve bunun arkasından gelen travmaların artması üzerine, CEN T10 standart yazım komitesince EN 81 Asansörler – Yapım ve montaj için güvenlik kuralları – Yolcu ve yük asansörleri - Bölüm 28: Yolcu ve yük asansörlerinde uzaktan alârm standardı ele alınmıştır.

 

EN 81–28, EN 81 serisi standartlarına tabii olan insan ve insan kontrolünde yük taşıyan asansörlerin bütün tipleri için geçerli olduğunu belirtmiştir. Bu Standard, amacına uygun olarak ve kurucu/imalâtçı tarafından öngörülen şartlar altında kullanılırken asansör ile ilgili aşağıda belirtilen önemli tehlikeden bahseder:

 

— Kullanıcıların, asansörün gerektiği gibi çalışmamasından ötürü kabin içerisinde mahsur kalması.

 

Bu Standard, diğer durumlarda yardım istemek için kullanılan (meselâ, kalp krizi, bilgi alma) alârm sistemlerine uygulanmaz.

 

Burada getirilen ana farklılık alarm sisteminin kabin içinde donatılmasını ve yardım edecek kişi ile değil, kurtarmayı yapacak kişi veya kurum ile karşılıklı haberleşmenin sağlanmasının istenmesidir.

 

Alarm başlatma cihazı veya cihazları, kullanıcıların kabin içinde mahsur kalma riskinin veya asansör bakımcısının mahsur kalabileceği yerlerde kurulmalıdır. Kabin alarm başlatma cihazı genellikle kumanda panosunda konumlandırılmalıdır. Alarm başlatma cihazı, EN 81-71 standardının kurallarına uygun olarak kasıtlı tahrip etmeye karşı dirençli olmasına dikkat edilmelidir. Ayrıca alarm sistemleri EN ISO 12100–1 ve EN ISO 12100–2 standartlarına uygun olarak tasarımlanmalıdır.

Bu standartlarda belirtildiği gibi alarm cihazlarında keskin kenarlardan kaçınılmalıdır. Alarm sistemi, asansörün kullanıcılar tarafından kullanılmasının planlandığı her zaman çalışmaya hazır olmalıdır.

 

-Alarm sisteminin çalışması

Alarm sistemi, kabin içerisinde mahsur kalan kullanıcılar ile asansör firmasının kurtarma servisi arasında yeterli teması sağlamak üzere karşılıklı haberleşmeye müsaade etmelidir.

 

Asansör kabininde mahsur kalan kullanıcıları kurtarmak için günün her saatinde alarm sistemi 24 saat çalışır durumda olmalı ve kurtarma servisi de hazır bulunmalıdır. Asansörün bulunduğu bina, kullanıcılara 24 saat hizmet vermesi gerekmiyorsa, kurtarma servisinin hizmeti tesisin çalışma saatleri ile sınırlandırılabilir. (Mesela fabrika, İş hanları gibi asansör bulunan yerler.) Bu gibi yerlerde kurtarma servisinin yapacağı hizmet saat olarak sözleşmede belirtilmelidir. Ancak kurtarma servisi konutlardaki genel talebe 24saat cevap verecek şekilde organize edilmelidir. Kurtarma servisinde bulunan kişilerin güvenliğini artırmak ve kullanıcıların asansör kabininde uzun süre mahsur kalma riskini azaltmak için, binanın konumu, adresi, araç park durumu, binadaki asansör sayısı, durak adedi, makina dairesi konumu, varsa makine dairesine geçiş yolları, makina dairesi kapı anahtarının temini, kurtarma servisi tarafından bilinmelidir. Kurtarmanın başarılı olması için, kurtarma servisi tarafından yönetilmeli, takip edilmeli ve kurtarma işlemi kayıt altına alınmalıdır.

 

Alarm sisteminin kurulum ve tesisat şartları yanında bir de yanlış alarmları önlemek için kontrol kartında veya harici olarak yersiz alarmları filtrelemesini sağlamak gerekmektedir. Hatalı verilen alarm sistemi durumunda mesela, kabin, bir kilit açılma bölgesinde iken ve kabin ve durak kapıları tamamen açık olduğunda, kabin seyir halinde iken ve kapılar sonraki durakta durunca açılacaksa, alarm sistemi kesinlikle çalışmamalıdır. Bununla birlikte, bakım ve/veya tamir esnasında başlatılan hiç bir alarm ortadan kaldırılmamalıdır. Ancak baştan doğru olarak kabul edilmiş bir alarm ancak yerinden susturulabilmelidir. Kurtarmanın yapıldığı ve kabinde kimsenin kalmadığını teyidi üzerine, kurtarma servisi alarmın sonlandığına karar vermelidir. Alarm sistemi aynı zamanda, kurtarma servisinin alarmın filtrelenmesini devreden çıkarmasına ve yeniden devreye almasına izin veren sistemlerle donatılmalıdır.

 

-Alarma cevap verme süresi

Kurtarma servisi tarafından, normal şartlar altında, alarm bilgisinin kurtarma servisince alınması ile alarmın kabul edilmesinin arasında geçen sürenin beş dakikadan daha uzun olmaması sağlanmalıdır. Bu nedenle, kurtarma servisi aşağıdaki verilenler yönünden yeterli özelliğe sahip olmalıdır.

 

  1. Bağlı tesis sayısının idaresine yetecek kadar donanım özelliği (özellikle yeterli haberleşme vasıtaları),
  2. Mahsur kalan kullanıcıların kurtarılması için eğitimli personel,
  3. Yedek imkânlar.

 

Alarmın kabulünden sonra, bölgeye müdahale süresi mümkün olduğu kadar kısa olmalı, mesela, bu süre normal şartlar altında (trafik sıkışması, elverişsiz hava şartları olmadığı durumlarda) bir saatten daha fazla olmamalıdır.

 

-Belirleme

Müdahale süresini en aza indirmek ve kurtarmaya katılan kişilerin güvenliğini artırmak için, kurtarma servisi alarmı alır almaz, kurtarma için gerekli bilgileri, elde etmelidir. Meselâ;

1- Asansörün yeri dâhil, alarmın kaynaklandığı adres,

2- Kabinin tanımlanması,

3- Mahsur kalan kullanıcıya/kullanıcılara erişim imkânlarının tarifi,

4- Binaya giriş ve tesise erişim ile ilgili tehlikeler ve riskler.

 

-Haberleşme

Kurtarma servisi, kabulün alarm sistemine gönderilmesinden ve insanın sesli tepkisinin verilmesinden önce alarm tanımlamasının tam ve doğru olarak alındığını kontrol etmelidir. İnsanın sesli tepkisi en az asansörün bulunduğu ülkenin resmi dilinde/dillerinde verilmelidir. Kurtarma servisi, mahsur kalan kullanıcıları kurtarma işleminin durumu hakkında bilgilendirmek üzere, her zaman, karşılıklı haberleşmeyi tekrar tesis edebilmelidir. Kurtarma servisi, gerekli gördüğü takdirde, meselâ, paniği önlemek için, mahsur kalan kullanıcılarla düzenli olarak konuşabilmelidir.

 

-Yedek servis

Kurtarma servisi alarm alamaz veya yönetemez hale gelirse, uygun vasıtalarla donatılmış yedek servis sağlanmalıdır.

 

-Periyodik deney

Kurtarma servisi, alarm sisteminin tüm periyodik deneylerini, düzenlemeli, kontrol etmeli ve arıza durumunda gerekli düzeltici işlemleri yapmalıdır.

 

-Eğitim

Alarmla/alarmlarla ilgilenmekle görevlendirilmiş kişiler eğitilmeli ve bu kişilere gerekli aletler sağlanmalıdır. Mevcutsa, alarm donanımın güvenli olarak sıfırlanmasına özel özen gösterilmelidir. Mahsur kalan kullanıcıların kurtarılmasından sorumlu kişiler, EN 13015’e uygun olarak eğitimden geçirilmelidir.

 

-Alarm sistemi için asansörle birlikte verilmesi gereken bilgiler

Alarm sistemini kuran, tesisin sahibine veya binanın yöneticisine alarm sisteminin çalışması ile ilgili gerekli bilgileri vermelidir.

 

1- Kurtarma servisi ile karşılıklı haberleşmeyi sağlamak için alarm teçhizatını her zaman çalışır durumda tutmanın gerekliliği,

2- Karşılıklı haberleşme sistemi arızalandığı takdirde, asansör firmasına bilgi verilmesi gerekliliği,

3- Alarm başlatma cihazını/cihazlarını kullanarak, kurtarma servisinden gelen sesli cevapların periyodik kontrolünün gerekliliği,

4- Alarm sisteminin kullanılması için gerekli bilgiler,

5- Alarm sistemi için gerekli asgari bakım kuralları,

6- Numara çevirme parametrelerinin nasıl değiştirileceğine ilişkin bilgi. Mesela, alarm teçhizatında telefon tuşlarının bulundu yer.

 

-Sonuç

Kabin içinde mahsur kalan yolcuların, kurtarma servisi tarafından kurtarılması şu anda TS EN 82-20 standardının devreye girmesi ile beraber Avrupa Birliği üye ülkeler de ve aday ülke Türkiye’de de uygulamaya başlamıştır.

 

 

Ünsal Solmazoğlu / Makina Mühendisi

 

Rate this item
(0 votes)
Ünsal Solmazoğlu

Ünsal Solmazoğlu / Makina Mühendisi

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

reklam3

Son Tweetler

Asansör Vizyon ve Lift Vision İOS ve Android mobil uygulamaları çok yakında sanal marketlerde
36.sayımız an itibariyle dağıtıma çıkmıştır. Şimdiden keyifli okumalar dileriz... https://t.co/HNzqrGGmHJ
Fuar fuar gezmeyi seven dergi LIFTVISION, şimdi de Cidde'de... https://t.co/FIfELbC1NZ
Takip Et Asansor Vizyon on Twitter