BAKIM İŞLETME YÖNETMELİĞİ HAYAL KIRIKLIĞINA UĞRATTI... YERLİ ASANSÖR SEKTÖRÜ YOK EDİLMEYE ÇALIŞILIYOR...

24/6/2015 tarihli ve 29396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği revize edilerek, 6/4/2019 tarihli ve 30737 sayılı Resmî Gazete’de Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği olarak yayımlandı. Bu yönetmeliği hazırlayan, emeği geçen herkese teşekkür eder, sektörümüze hayırlı olmasını dilerim.

4/5/2018 tarihli ve 30411 sayılı Resmî Gazete’de de Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği yayınlanmıştı.

Bu yönetmeliğin 10. Maddesi;
Periyodik kontrol ücretinin belirlenmesi
MADDE 10 – (1) Periyodik kontrol ücretinin hesaplanmasında esas alınacak olan fiyat, Komisyon kararı doğrultusunda EK-1’de belirtilen taban ve tavan fiyat aralığına göre ilgili idarenin karar organı tarafından belirlenir.

(2) Bir sonraki yıl için geçerli sayılacak olan taban ve tavan fiyatları, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca o yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranı kadar takip eden yılın Ocak ayı itibarıyla arttırılır ve Bakanlık tarafından ilan edilir.

(3) Periyodik kontrol ücreti, ilgili idare karar organı tarafından belirlenen fiyatın ilgili idare payı ile birlikte KDV hariç toplamına eşittir.

23. Maddesi;
Periyodik kontrol ücretinin tahsili
MADDE 23 – (1) Periyodik kontrol ücreti, bina sorumlusundan KDV dahil olarak A tipi muayene kuruluşunca tahsil edilir.

(2) Tescil öncesi ilk periyodik kontrol ücreti ise asansör yaptırıcısından periyodik kontrol ücretinin üç katı olacak şekilde KDV dahil olarak A tipi muayene kuruluşunca tahsil edilir.

(3) İlgili idare tarafından talep edilmesi ve protokolde belirtilmesi durumunda EK-1’de yer alan taban ve tavan fiyat aralığında ilgili idarece belirlenen fiyatın azami % 10’unu protokol yapılan ilgili idareye A tipi muayene kuruluşunca aktarılır.

Şeklinde ifade edilmiştir. Bu maddelerle A tipi muayene kuruluşlarının ücretleri, yıllık alacağı zam oranları, ücretin KDV hariç olacağının belli olması, ilk periyodik kontrol ücretinin 3 katı olması, belediyelere sadece fiyatın %10’unu aktarabileceği gibi bütün özel detaylar ayrıca açıklanmıştır.

Kısacası A tipi muayene kuruluşlarının ticari kaygılarının hepsi giderilmiş. Bununla birlikte ilk periyodik kontrolde bütün zorluğu (ağırlık ile test edilmesi vb.) asansör monte eden firmalar çektiği halde nedense kontrol ücreti 3 katına çıkarılmıştır.

Ayrıca Modül G alan asansör monte eden firmalar için A tipi muayene kuruluşları testlerin hepsini yapmıyor. Burada da yine A tipi muayene kuruluşları ilk kontrolde de 3 katı para alıyor.

Ayrıca bu sene yaşanan ekonomik kriz sebebiyle enflasyon oranının artması nedeniyle yaklaşık %24 oranında A tipi muayene kuruluşları kontrol ücretlerine zam yaptı.

A tipi muayene kuruluşlarının giderleri %24 oranında arttı mı acaba? Tabi ki hayır.

Personellerine yüzde %10 zam yapsalar, havadan haksız bir şekilde % 14 oranında ceplerine para girdi. Allah daha çok versin gözümüz yok. A tipi muayene kuruluş sayısı en son açıklanan sektör raporunda 29 idi. Bu kadar sayıları az iken haklarının korunması neden önemlidir? Sadece A tipi muayene kuruluşları mı asansör sektörünü oluşturuyor? A tipi muayene kuruluşlarının etkinliği daha mı fazla? A tipi muayene kuruluşları sendikalı biz Harranlıyız sanırım…

Bakım işletme yönetmeliğinde maalesef asansör bakım ücretleri ile ilgili taban ücreti bulunmuyor. Serbest ekonomi piyasasına göre taban ücreti konulmazmış, yasalar kanunlar bunu engelliyormuş vs…
Ama A tipi muayene kuruluşlarının ticari kaygılarını giderirken nedense hiçbir yasa ve kanun engel olmuyor. Buradaki maksadım A tipi muayene kuruluşlarına dikkat çekmek değil, asansör monte edenlerin ve yetkili servislerin haksızlığa uğradığını göz önüne sermektir!

Sektörümüzdeki yerli firmalar yok mu edilmeye çalışılıyor?
Bakım işletme yönetmeliğinin 11. Maddesinin 2. Fıkrasında;
“Asansör monte eden tarafından piyasaya arz edilen her asansör, piyasaya arz edildiği tarih itibarıyla en az üç yıl süre ile garanti edilir.” diye belirtilmektedir. Daha önceki yönetmelikte de bu şekildeydi.

13/06/2014 Tarihli 29029 sayılı Resmi gazetede “Garanti Belgesi Yönetmeliği” yayınlanmıştır. Bu yönetmeliğin Ek-1‘inde “6502 SAYILI TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN GEREĞİNCE GARANTİ BELGESİ İLE SATILMASI ZORUNLU OLAN ÜRÜNLER LİSTESİ” mevcuttur. Bu listedeki ürünlerin hepsinin (otomobillerde dahil) garanti süresi 2 yıldır. Bu ürünlerin garanti süresi 2 yıl iken, asansörlerin garanti süresi neden 3 yıl oluyor? Tam manasıyla bir haksızlık söz konusu. Vatandaşın yararı düşünülüyorsa bütün ürünlerin garanti süresi 3 yıla çıkartılsın. Hepimizin yararına olsun. Neden sadece asansörlere böyle bir ayrımcılık yapılıyor? Sektörümüzdeki yerli firmalar yok mu edilmeye çalışıyor?

Bakım işletme yönetmeliğinin 9. Maddesinin 2. Fıkrasının a,b,c bentlerinde;
“Bu Yönetmeliğe göre bakım;
a) Asansörün yerinin değiştirilmesini,
b) Tahrik ünitesi, askı sistemi, taşıyıcı/kabin, durak kapısı ve/veya asansör güvenlik aksamlarının değişimini,
c) Asansör kumanda sisteminde yapılan değişiklikleri, kapsamaz.”

Bakım işletme yönetmeliğinin 9. Maddesinin 6. Fıkrasında;
“(6) Üçüncü fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde, dördüncü ve beşinci fıkralarında yer alan ve bakım çalışması olarak değerlendirilmeyen asansöre ait değişiklikler, asansör monte eden tarafından yerine getirilir. Bu değişikliklerin ilgili mevzuatına ve/veya standardına uygun yapılıp yapılmadığına dair sorumluluk, söz konusu değişiklikleri yapan asansör monte edendedir. Bu değişiklikleri yapmak üzere asansör monte eden adına hareket eden montaj elemanının ve/veya teknik bakım ve onarım personelinin, bu Yönetmelikte ve/veya ilgili mevzuatta belirtilen yeterlilik belgesine sahip olması gerekir.” diye belirtilmektedir.

Burada belirtilen bu iki madde ile asansörde bulunan makine ile ilgili işlemler (tahrik kasnağı, fren bobini, enkoder, rulman vb.); askı sistem ile ilgili işlemler (halat, halat şişesi vb); kabin ile ilgili işlemler (süspansiyonlar, aşırı yük,fotosel vb.); durak kapısı ile ilgili işlemler (kaşık, panel, kilit mekanizması, fiş kontak vb); güvenlik aksamları ile ilgili işlemler (tampon, ana kart, kilit, fren bloğu, hız regülatörü) asansör monte eden statüsünde bulunan firmalar tarafından yerine getirilmelidir. Yıllık periyodik kontrollerde asansörlerin güvensiz olmasına sebep olan eksiklikler genelde yukarıdaki belirtilen işlemlerle ilgilidir. Yıllık kontrollerde çıkan eksikliklerin yapımı için asansör firmalarının asansör monte eden statüsünde olması gerektiği daha açık şekilde belirtilmesi gerektiğini düşünmekteyim. Şu anda bu işlemlerin asansör monte eden statüsünde olmayan firmalarca veya kişilerce yapıldığı bilinmektedir. Bina sorumluları bu eksiklikleri ve işlemleri yaptırırken asansör monte eden firma statüsü aramamaktadırlar. Bina sorumlularının baktığı tek şey en uygun fiyattır.

Peki, bina sorumluları bu işlemleri uygunsuz firmalara veya kişilere yaptırırken bununla ilgili olarak neden bir idari yaptırım uygulanmıyor? Bina sorumlularının bu işlemleri yetkili firmalara yaptırıp yaptırmadığı neden kontrol edilmiyor? Sektörümüzdeki yerli firmalar yok mu edilmeye çalışılıyor?

Bakım işletme yönetmeliğinin 10. Maddesinin 11. Fıkrasında;
“(11) Periyodik kontrol neticesinde güvensiz olarak tanımlanan ve kırmızı renkli bilgi etiketi iliştirilen asansöre; kusurlu, hafif kusurlu veya kusursuz hale getirilinceye kadar bakım hizmeti sunulamaz. Güvensiz olma durumundan, kusurlu duruma geçen ve periyodik kontrol tarihi başlangıç kabul edilerek yüz yirmi gün içerisinde hafif kusurlu veya kusursuz hale getirilmeyen asansöre de söz konusu sürenin sona erdiği zaman itibarıyla bakım hizmeti sunulamaz. Asansör monte eden veya onun yetkili servisi bu süre zarfında bina sorumlusundan aylık bakım ücreti talebinde bulunamaz.” diye belirtilmektedir.

Kırmızı etiketli asansöre bakım hizmeti sunulamaz. Burada amaçlanan hedefin kırmızı etiketli asansör sayısının azaltmak ve ilk kontrolde asansörün kırmızı etiket almasının önüne geçmektir. Asansör monte eden veya yetkili servisler asansörlere yıllık kontrol tarihinden önceki aylarda asansörde bulunan eksiklikleri gidermek zorundadır ki asansör kırmızı etiket almasın. Asansör monte eden veya yetkili servisler bu eksiklikleri bina sorumlusuna bildirdiklerinde de bina sorumluları bu eksiklikleri yaptırmalıdır. İşte en önemli nokta burası. Bina sorumluları yıllık kontrollerde çıkan eksikliklerin yaptırılmasını gereksiz görmektedirler. Bina sorumluları kullanım ömrü dolan, kırılan ürünlerin bile değişimine onay vermemektedir. Bununla ilgili bina sorumlusuna neden bir yaptırım uygulanmamaktadır.

Örneğin; yıllık kontrol tarihinden önce bina sorumlusuna asansörlerle ilgili eksikleri asansör monte eden veya yetkili servis bildirdi. Bina sorumlusu bu eksiklilerin yapılmasına onay vermedi. Yıllık kontrol yapıldı ve bu önceden belirtilen eksikliklerden dolayı asansör kırmızı etiket aldı. Bu asansörün kırmızı etiket almasının sebebi bina sorumlusudur. Bunun cezasını neden asansör monte eden veya yetkili servis çeksin?

Mademki asansörlerin kırmızı etiket alınması istenmiyor. O zaman asansör kırmızı etiket aldığında asansör monte eden veya yetkili servisler veya A tipi muayene kuruluşları asansörü kapatsınlar. Kapatılan asansöre böylelikle kimse hizmet veremediği için zaten ücret alınmaz. Ucu açık bırakılarak asansör monte eden veya yetkili servislerin bu hale düşürülmesi düşündürücüdür. Ayrıca bu madde ile asansör monte eden veya yetkili servislerin sorumlu tutulması haksızlıktır. Bina sorumlularının hiç mi eksikleri yoktur? A tipi muayene kuruluşlarının hiç mi eksikleri yoktur? Şu anda ekonomik kriz yüzünden asansör montajları bitmiş durumda. Asansör monte eden ve yetkili servislerin geliri bakımdandır. Buna da tırpan vurulması yerli firmaların batmasına sebep olmaktır.

Bu tarz durumlardan etkilenmeyenler kimlerdir diye soracak olursanız, tabi ki merdiven altı firmalar, kişiler, fatura kesmeyen firmalardır. Onların zaten yönetmelikle, denetimle, cezalarla bir ilgisi yoktur. Çünkü onları denetleyecek hiçbir kimse yoktur. Üzülerek söylüyorum ki bilerek ya da bilmeyerek yapılan bu işlemler Türk Asansör sektörüne darbe vuracaktır.
Bakım işletme yönetmeliğinin 10. Maddesinin 13. Fıkrasında;
“(13) Bina sorumlusu tarafından, bakım sözleşmesi yapılan asansör monte eden veya onun yetkili servisinin dışındaki üçüncü tarafların asansöre müdahalesine izin verilmez. Birinci cümlede belirtilen hüküm periyodik kontrol sonucunda gerçekleştirilecek olan iyileştirme faaliyetleri ile 9 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işlemler kapsamında bina sorumlusunca tercih edilen ve sözleşme imzalanan asansör monte edenin veya onun yetkili servisinin çalışmalarını kapsamaz.” diye belirtilmektedir.

Asansörlere 3. Şahısların müdahalesine izin verilmeyeceğini ama revizyon işlerini herkesin yapabileceğini belirtmektedir. Yoldan geçen bir vatandaş, kapıcı, asansörcüyüm diyen herkes bu eksiklikleri yapabilirmiş. Bakım sözleşmesi olan bir asansöre herhangi bir başkasının müdahalesini kesinlikle doğru bulmuyorum. Buradaki amaç bina sorumlusunun sözleşme imzalayan asansör monte eden veya yetkili servise bağlı kalmamasının sağlanmasıdır. Fakat bu sorunun bu şekilde çözümlenmesi doğru değildir. Yine cezalandırılan asansör monte eden veya yetkili servislerdir. Bina sorumlusu revizyon işlemlerini bir başkasına tabi ki yaptırabilir. Bina sorumlusu bakım sözleşmesi yaptığı asansör monte eden veya yetkili servisle sözleşmesini fesih eder. Revizyon işlemlerini kime yaptıracak ise onunla bakım sözleşmesi imzalar ve revizyon işlemlerini de o firmaya yaptırır. Burada yazılan bu madde ile revizyon işlemlerini herkesin yapabileceği anlaşılmaktadır. A firmasının bakım sözleşmesi devam ederken bir asansörde revizyon işlemlerinin B firması tarafından yapılması sonrasında A firmasının bakıma devam etmesi ne kadar doğrudur? A firması bu asansörü piyasaya arz eden bir firma ise bu asansörle ilgili PGD denetimi olduğu zaman kimi sorumlu tutacaksınız? Kaş yapalım derken göz çıkartma diye buna denir.

Bakım işletme yönetmeliğinin 11. Maddesinin 13. Fıkrasında;
“(7) Bina sorumlusunun garanti süresi içerisinde bir başka asansör monte eden veya onun yetkili servisi ile bakım sözleşmesi imzalaması, o asansörü piyasaya arz eden asansör monte edenin garanti ile ilgili yükümlülüklerini ortadan kaldırır.” denilmektedir.

Bina sorumlusu asansörün garantisi devam ederken, asansörü piyasaya arz eden firma ile değil de bir başkası ile sözleşme imzalar ise asansörü piyasaya arz eden firmanın sadece garanti sorumluluğu sona eriyor diğer sorumlulukları devam ediyor. Bina sorumlusu 10 TL ucuz diye asansör bakım sözleşmesini merdiven altı, fatura kesmeyen firmalar ile veya kişilerle yapsın (sözleşme yapmadan baktıranlar da mevcut) sonrasında yapılacak PGD denetimlerinde asansörü piyasaya arz eden firma sorumlu tutulsun. Burada başka bir yetkili servis ile de sözleşme yapılabilir. Burada altını çizmek istediğim nokta; asansöre doğru bakım yapılmaması, ayar işlemlerinin yapılmaması, ömrü dolan bir ürünün değişmemesi, bina sorumlusunun üstüne düşen görevleri yerine getirmemesi sonucu güvenli olan asansör güvensiz hale gelebilir. Asansörü piyasaya arz eden firmanın bunlara rağmen sorumlu tutulması çok büyük bir haksızlıktır. Bu tarz durumlarda olan asansörler için PGD denetimlerinde güvensiz olarak çıkan asansörlerin idari para cezalarının asansörü piyasaya arz edene kesilmesi ne kadar doğrudur? Ayrıca PGD denetimlerinde kesilen cezaların ne kadarı ödenmektedir? Merdiven altı firmalara veya kişilere kesilen bu idari para cezası alınabilmekte midir? Sektörümüzdeki yerli firmalar yok mu edilmeye çalışıyor?

Nisan ayı içerisinde Asansör Sektör Raporu (2019) yayınlanmıştır. Bu raporun “1.15. Sektörün 2014-2023 Projeksiyonu” başlıklı madde de;

“Sanayi sicil sistemine giren 2.778 adet asansör montaj ve asansör aksam imalat firması sayısına bakıldığında, sürekli olarak bölünerek çoğalan bir sektör yapısı ile karşı karşıya kalındığı gerçeği altında bu durumun avantaja dönüştürülmesinin ne kadar zor olabileceği hususunun atlanmaması gerekmektedir. Türk asansör sektörü içerisinde yer alan unsurların bir araya gelerek işbirliği güçbirliği oluşturması artık kaçınılmaz bir durumdur.” diye belirtilmektedir.

Bu görüşe katılmakla beraber Bakım İşletme Yönetmeliğinin bu paralelde olmadığını düşünmekteyim. Bu sektörün gelişmesi için asansör monte edenlere veya yetkili servislere önem verilmesi gerekmektedir.
Markalaşmanın en önemli adımı satış sonrası verilen hizmetlerdir. İstediğiniz kadar asansör aksamlarını iyi üretin, istediğiniz kadar asansörü iyi monte edin ama satış sonrası hizmetleri kaliteli vermezseniz üretmenin ve monte etmenin hiçbir manası kalmaz. Ar-ge yapılması gereken kısım, destek verilmesi gereken kısım satış sonrası hizmetlerdir. Sektörümüzün en önemli sorunu budur. Bu yüzden Bakım İşletme Yönetmeliği’nin içeriği çok önemli olmasına rağmen maalesef asansör sektörünü daha da karmaşık hale getiren bir şekilde yayınlanmıştır. Asansör montaj firmaları zor durumdadır. Üretici firmalar ise yurtdışı pazarına odaklanmaya çalışmaktadır. Bakım ve onarım hizmeti veren firmalar ise her geçen gün batmaya doğru yol almaktadır. Bunun bir sebebi de azalan montaj sayısıyla boş da kalan montaj ustalarının firma açması veya firma açmadan bakım ve onarım işi yapmasıdır. Bunlara yönelik hiçbir önlem alınmadan yönetmeliğin bu şekilde yayınlanmasını anlayamıyorum.

Asansör sektör raporunda firma sayısının fazla olmasından bahsedilirken bu yönetmelikle buna yönelik önlemler alınmaması tezatlık içermektedir.

Benim görüşüm; bilerek veya bilmeyerek Türk Asansör Sektörünün yok olmasına seyirci kalındığıdır. Bu da ithal firmaların veya yabancı sermayenin Türk asansör sektörünü eline geçirmesine göz yummak demektir. Umarım bu kötü gidiş geç olmadan durdurulur.

Sağlıcakla ve sevgi ile kalın.

Rate this item
(0 votes)
Ali Osman Karademir

Türklif Asansör

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

reklam3

Son Tweetler

den/dan Instagram
asansorvizyondergisi https://t.co/f5GeBz3Adp . . . . . . . #asansörvizyondergisi #asansor #asansör #lift… https://t.co/5sVVWPcm8Z
https://t.co/kxtlr5NAlO
https://t.co/32QFeb6hzd
Takip Et Asansor Vizyon on Twitter