PSİKOLOJİK YILDIRMA (MOBBING)

By Peren KISTAK-Uzman Psikolog EPTA Eğitim ve Danışmanlık Merkezi perenkistak@gmail.com April 03, 2020 610 0

Mobbing, ne yazık ki günümüzde sıklıkla karşılaştığımız ve bir işyerinde çalışan herkesin kurban sıfatı taşıyabileceği bir kavram. Peki herbirimiz bu kadar risk altındayken, mobbingin ne olduğunu gerçekten biliyor muyuz?

Mobbing kavramına tam karşılık olarak, ülkemizde psikolojik yıldırma terimi kullanılmaktadır. Adından da anlaşılacağı üzere, psikolojik yıldırma, duygusal bir saldırıdır. Çalışana saygısız, alçaltıcı, kötü niyetli saldırgan davranışlar üstü veya çalışma arkadaşları tarafından belirgin veya ima yoluyla uygulanmaktadır. Psikolojik yıldırma her ne kadar çoğunlukla hiyerarşik yapıdan güç alıyor gibi görünse de, aslında sadece üst düzey yetkililer bu yöntemi kullanmaz. Üstler arasında, astlar arasında veya üst - ast çalışanlar arasında da psikolojik yıldırmaya yönelik bir dizi tutum ve davranış görülebilir. Bununla birlikte, iş yerinde maruz kalınan her kötü davranışa mobbing ya da psikolojik yıldırma demek de doğru değildir. Bir tavır ya da davranışın psikolojik yıldırma sayılabilmesi için; kişi veya gruba sistemli olarak yapılıyor olması, iş yeri sınırları içinde gerçekleşmesi, süreklilik arz etmesi, bilinçli ve kasıtlı yapılması, iş veya işyerinde uzaklaştırma ya da baskı altına alma amacıyla yapılması, mağdur kişinin sağlığında ya da iş performansında gözlemlenebilir bir zarar ortaya çıkması gerekmektedir. Psikolojik yıldırma, açıkça yapılabildiği gibi, çevredekiler tarafından dikkat edilmedikçe fark edilemeyecek kadar üstü kapalı bir şekilde de yapılabilir.

Zaman zaman izlediğimiz film ya da dizilerde, arkadaş sohbetlerinde toplum gözüyle kabul edilebilir bir düzeye getirdiğimiz, espri olarak niteleyip güldüğümüz psikolojik yıldırmaya yönelik davranışların öncelikli amacı aslında kişiyi bir şekilde istifa etmeye zorlamak. Bu sonuca ulaşmak adına başvurulan her yöntem, aslında kişiyi sadece işinden etmekle kalmıyor. Bu mağduriyetin uzun süreli olarak devam etmesi, mağdur kişide gerginlik, öfke, alınganlık, dikkatsizlik, endişe, iletişim sorunları, yalnızlık, korku, yetersizlik hissi, kendine ve çevresine karşı güven kaybı, kararsızlık, suçluluk duygusu, stres, mutsuzluk hali, çalışmada isteksizlik, performans kaybı, konsantrasyon güçlüğü, işe geç kalma, iştahsızlık ya da aşırı yeme, kilo kaybı ya da kilo alma, ağlama nöbetleri, uyku bozuklukları, mide problemleri, cilt sorunları, bağırsak sorunları, kalp rahatsızlıkları, alkol ya da madde bağımlılığı, depresyon, paranoya, panik atak, psikolojik ya da psikiyatrik rahatsızlıklar, zihinsel sorunlar, ailevi problemler, iş kaybı ve akabinde ekonomik problemler gibi birçok sıkıntıya da yol açıyor.

Uygulanan psikolojik yıldırma, esasen kişiyi işinden etmek amacıyla yapılıyor olsa da, aslında bu durumdan negatif yönde etkilenen tek kişi mağdur olmuyor. Psikolojik yıldırmanın etkisi dalga dalga tüm şirketi etkisi altına alıyor. Böyle bir durumun iş yerinde yaşanıyor olması, buna şahit olan diğer çalışanları da etkilediğinden, çalışanların performansında genel bir düşüşe sebep oluyor. Bu sayede, iş yerindeki verim düşüyor, çalışanlar arasındaki ilişkiler zedeleniyor, güven duygusu yitiriliyor, devamsızlıklar artıyor, iş yerine ve patrona sadakat azalıyor, istifalar artıyor, nitelikli çalışanlar kaybediliyor ve bunların akabinde şirket de ekonomik, psikolojik ve sosyolojik olarak zarara uğruyor.

Psikolojik yıldırmaya yönelik tutum ve davranışlar, genel olarak aşağıdaki şekilde gruplandırılıyorlar:

- İzole etme
- Kötü amaçlı söylenti veya dedikodu
- Aşağılama, lakap takma, sabit eleştiri
- Yok sayma, görmezden gelme
- Şiddet içerikli davranış ve tutum
- Kişiye özel yaşamın ifşa edilmesi
- Cinsiyetçi yaklaşım
- Kişinin inancına, yaşam stiline, giyimine, saç stiline, görünüşüne yönelik saldırılar
- Fiziksel şiddet
- Sözlü ya da yazılı tehdit ya da gözdağı verme
- Sözlü istismar
- Cinsel istismar ve uygunsuz cinsel içerikli teklifler
- Haksız suçlamalar, sabotaj
- Gereksiz ceza ve yaptırımlar
- Kişisel eşyalara zarar verme, izinsiz kullanma, hırsızlık
- Uygunsuz şakalar
- Tamamlanması ya da başarılması zor görevler verme
- Aşırı, yönetilemez iş yükleri
- Anlamsız görevler
- Kişinin yeteneklerini geliştirmesini engelleme, yeterli eğitim ve kaynak sağlamama
- Bilinçli olarak bilgi saklama, paylaşmama
- Katkı sunmama, katkıları gözardı etme
- Kişiyi yetkinliğinin altında çalıştırma
- Motivasyon düşürücü tutum ve davranışlar
- Kişinin kendini ifade etmesini engelleme, konuşma fırsatı vermeme
- Statünün küçümsenmesi
- Sürekli farklı işlere yönlendirerek iş düzenini bozma

Şayet yukarıdaki davranış biçimlerinin birkaçına sistematik şekilde maruz kalıyorsanız, siz de psikolojik yıldırma mağduru olabilirsiniz. Öncelikli olarak, lütfen bu durumu kabullenmeyin. İşinizi, maaşınızı, pozisyonunuzu ya da itibarınızı kaybetmemek adına iç sesinizin ya da çevrenizdekilerin “ne istiyorsa yap”, “ses çıkarma”, “idare et işte”, “ne yapabilirsin ki”, “karşı gelebileceğini mi düşünüyorsun!”, “şu devirde bir de işinden olma!” gibi telkinlerle sizi ikna etmesine izin vermeyin. Bir saniye bile beklemeden, gerekli mercilere şikayetlerinizi yaparak size karşı uygulanan bu baskının karşısında başınız dik durun.

Mağdur olmamak sizin elinizde!

Rate this item
(0 votes)

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

reklam3

Son Tweetler

den/dan Instagram
Az önce bir fotoğraf paylaştı https://t.co/6S77FEfcNG
https://t.co/wBYsY4dQRc
19 Mayıs Atatürk'ü Anma Gençlik ve Spor Bayramımız kutlu olsun. https://t.co/5pfeNlrAZl
Takip Et Asansor Vizyon on Twitter